Vandaag is Prins Friso herdacht in de Oude kerk in Delf. De kerk waar hij in 2004 met prinses Mabel trouwde. De dienst werd bijgewoond door zo'n 800 mensen. Dit waren familieleden en mensen die prins Friso en/of prinses Mabel gekend hebben. Er zaten ook bekende namen bij zoals o.a. Desmund Tutu , Kofi Anan , de zanger van U2 (Bono) , Minister president Rutte , Kroonprins Haakon van Noorwegen , Prinses Martha Louise van Noorwegen met haar man Ahri Bern Tijdens de dienst sprak Koning Willem-Alexander onder andere over de wonden die het overlijden hebben achter gelaten. "De eerste herfststorm is uitgeraasd, de bossen rond Lage Vuursche waar Friso is begraven liggen er weer vredig bij. Zo ook is bij mij de eerste storm van woede en onmacht langzaam aan het overtrekken. De wond begint de eerste tekenen van genezing te vertonen, al kan ik niet overzien hoe het litteken met mij zal vergroeien"
Prins Constantijn maakte de link tussen Prins Friso en hun vader Prins Claus
Een ook vrienden/ collega's spraken. Een van die toespraken is HIER te bekijken.
Verder sprak ook Lotte Crombag (dochter van de zus van prinses Mabel) en Sophie van Recke (een nicht van Prins Friso via zijn vaderskant), hier zijn geen beelden van. Aan het eind van de dienst sprak ook Prinses Mabel nog. Ook hiervan zijn geen beelden maar wel is duidelijk geworden dat dat ging over haar liefde voor prins Friso.
Naast de toespraken was er ook veel muziek. Zo zong Trijntje Oosterhuis (dochter van Huub Oosterhuis) en was Maaike weer aanwezig om het nummer ik mis je te zingen. De dienst werd afgesloten met het nummer wat vaak door de oranjes word gezongen bij belangrijke familie momenten als huwelijk en begrafenis, namelijk het 'A toi la Gloire'
Bekijk HIER het programmaboekje.
Bekijk HIER en HIER foto's van de aankomst.
Bekijk HIER de foto's van in de kerk
Bekijk HIER de speciale NOS uitzending met beelden van de dienst en interviews met vrienden van prins Friso.
De RVD heeft namens Prinses Mabel oude foto's vrijgeven
Vandaag zullen familie, vrienden en oud-collega's van prins Friso in een herdenkingsdienst in de oude kerk van Delft herinneringen op halen aan prins Friso. Op deze site wil ik dat doen in een speciale koninklijke Quotes , waar in ik uitspraken van prins Friso , maar ook uitspraken over de prins op een rij zet.
"Als je relatief maar normaal staat , doet zoals andere mensen doet dan doet het niet zo veel met je"
Prins Friso over zijn bijzondere positie.
"Mijn ouders hebben hun best gedaan om ons een normale jeugd te geven. We zaten gewoon op de basisschool in Lage Vuursche. Ik speelde golf, Alexander hockey en Constantijn voetbal. We speelden met andere kinderen, we vochten op het schoolplein en mijn moeder organiseerde kinderpartijtjes op Drakesteyn.”
Prins Friso in 2006 in een interview met NRC.
Je bent je wel bewust dat je anders bent en je maakt je eerlijk gezegd wel eens zorgen of je wel helemaal eerlijk behandeld wordt. Positief en negatief. Toen ik ging werken bijvoorbeeld was het voor mij belangrijk dat ik op een manier zou werken dat ik eerlijk beoordeeld zou worden en daar je dan wel eens zorgen over. Om eerlijk te zijn ben ik denk ik de enige Nederlander die te vrede was met een slecht beoordelingsbesprek, omdat toen voor mij duidelijk werd dat ik op een eerlijke manier beoordeeld werd.
Prins Friso over zijn positie tijdens het interview aan de vooravond van zijn huwelijk met prinses Mabel.
"Er is nooit sprake van geweest dat ik onder mijn rechten en plichten zou willen uitkomen". "Het koningschap is niet iets dat je echt noodzakelijkerwijs wilt doen als je als kind binnen deze familie opgroeit en ziet hoeveel het vereist om deze functie te vervullen"
Tijdens het interview aan het vooravond van zijn huwelijk met prinses Mabel
"Ik ben bang dat ik niet van jullie ga afkomen"
Prins Friso in het interview aan de vooravond van zijn huwelijk met Mabel in april 2004 op de vraag of hij de journalisten gaat missen nu hij na zijn huwelijk een anoniem leven in Londen gaat opbouwen.
"Omdat het een hele lieve vrouw is. Ik ken niemand die zo'n impact heeft gehad op mijn leven als Mabel. Het makkelijkste om te zeggen en om het uit te leggen is dat iedere dag met Mabel wel weer een verassing oplevert. Ze komt altijd wel met haar werk of privé met iets nieuws, er is nooit een vervelende dag."
Prins Friso in 2004 in het interview met de NOS voor zijn huwelijk
"Wij hebben dezelfde aanpak. We zijn beide gedreven personen, beide resultaat gericht en willen ons inzetten voor de dingen die wij belangrijk vinden"
Prins Friso over wat hem en prinses Mabel bindt.
Ik kies voor omdat .. een hele boel redenen eigenlijk , maar hij is bijzonder scherp , hij is soms cynisch , daar houd ik wel van Hij leeft op een heel integere wijze zijn leven , hij kan erg grappig zijn , we hebben heel veel plezier samen en hebben wel wat hobby's samen , we reizen graag samen , spelen af en toe samen tennis , houden allebei van duiken , naar toneel en moderne dans En ook hij blijft mij verassen. Zo als bijvoorbeeld met het huwelijksaanzoek. Maartje van Weegen vat kort samen wat zij wist van het aanzoek en vervolgens vertelt Mabel hoe het aanzoek gegaan was. .. Friso stond daar in eens in wit Mexicaans pak voor de deur en ik moest erg lachen om hoe hij er uit zag. Toen de champagne en de rozen uit de tas kwamen wist ik pas dat dit meer dan een hele geode grap was.
Prinses Mabel in het interview aan de vooravond van hun huwelijk in 2004.
En dan werk ik liever ’s avonds nog even, tussen acht en half twaalf, om overdag meer kwaliteitstijd met de kinderen te hebben. En ja, dan heb ik even minder tijd voor sport en het sociale leven. Ik offer het graag op.”
"Voor ons is het belangrijkst: de tijd samen doorbrengen. Spelletjes doen, boeken lezen en dagtochtjes maken. Maar om eerlijk te zijn, we doen tijdens vakanties niet zo veel meer dan echt samen zijn."
Prins Friso in een interview in 2011 te lezen in de Libelle.
"Wij werken doordeweeks allebei hard, maar de weekeinden en de vakanties zijn voor het gezin.”
Prins Friso in een interview in 2011 te lezen in de Libelle.
Het straalt niet fysiek van hem af soms als hij ergens plezier in heeft en hij kan er eerlijk gezegd soms een beetje norsig uitzien soms. En je moet heb beter leren kennen om te weten dat hij dingen wel leuk vind ook als hij het niet uitstraalt
Prinses Mabel vult prins Friso aan op het antwoord op de vraag of hij de aandacht wel leuk vind.
Als hij werkt, werkt hij ontzettend hard en heeft hij er ook alles voorover, maar hij geniet van de dingen en met andere dingen doet , doet hij dat ook met even veel enthousiasme en inzet
Prinses Beatrix over haar zoon
"Claus was geïntrigeerd door hem, omdat Friso zichzelf een bepaalde vrijheid gunde die hem aansprak Hij had een eigen leven, hij was er vaak ook niet. Ik denk dat de positie die Friso koos, de positie was die Claus had willen kiezen: onafhankelijk en kritisch.”
Huub Oosterhuis
Aanstaande zaterdag wordt in de Oude Kerk in delft de herdenkingsdienst gehouden voor prins Friso.
Extra uitzending NOS
De NOS besteedt hier aandacht aan in een extra uitzending. Behalve een samenvatting van de officiële plechtigheid is een dertig minuten durend portret van de prins te zien.
In het portret vertellen vier goede vrienden van Friso over een man die Nederland eigenlijk nooit echt goed heeft gekend. Aan het woord komen Adam Anders, Lilian Gonçalves, Barbara Martens en Pieter Winsemius. NOS-programmamaker Mélinde Kassens sprak met hen onder meer over Friso als vader, vriend en collega. Ook zijn huwelijk met prinses Mabel komt aan de orde.
De extra NOS-uitzending , die gepresenteerd wordt door Astrid Kersseboom, begint om 17.00 uur en is te volgen is op Nederland 1 en ik neem aan ook via de livestream op de website te volgen is.
Eerste gasten bekend
Naast de familie zullen er natuurlijk meer gasten aanwezig zijn komende zaterdag. Het Noorse hof maakte deze week bekend dat Kroonprins Haakon en zijn zus Prinses Martha Louise aanwezig zullen zijn.
De herdenkingsbijeenkomst voor Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Friso vindt plaats op zaterdag 2 november in de Oude Kerk in Delft (zie RVD-bericht 13 augustus 2013, nr. 198).
Voor deze bijeenkomst worden familieleden, vrienden en collega’s van Prins Friso uitgenodigd. Prins Friso studeerde in Delft en het kerkelijk huwelijk van de Prins met Prinses Mabel vond plaats in de Oude Kerk.
Prins Friso is op 12 augustus 2013 overleden aan de gevolgen van het ski-ongeval op 17 februari 2012 in Lech, Oostenrijk. Prins Friso is op 16 augustus 2013 begraven in Lage Vuursche."
This morning the dutch royal family thanked for support through a message on the official site.
Princess Mabel (@ mabelvanoranje) shared it through the following tweet: 'Many thanks for your warm words and expressions of support and sympathy, incl tweets'
Een onbekende , introverte prins die graag 'normaal' wilde leven buiten de spotlights dat is kort gezegd hoe het grote publiek prins Friso kenden.Mensen die hem van dichtbij kenden, noemden hem buitengewoon slim, sportief, bescheiden, vriendelijk en sociaal. Een echte familieman met humor , iemand die genoot van zijn dochters en voor zijn vrienden en familie klaar stond , iemand die zijn moeder op een bijzondere manier kon plagen.Een korte terugblik op het leven van een prins die vaak 'de onbekendste zoon van prinses Beatrix' is genoemd.
Jeugd
Prins Johan Friso Bernhard Christiaan David werd op 25 september 1968 geboren in Utrecht als tweede zoon van Prinses Beatrix en (wijlen) prins Claus. Hij had een oudere broer Koning Willem-Alexander (1967) en een jongere broer Prins Constantijn (1969). Friso is geboren als Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg. De prins werd op 27 december 1968 gedoopt in de Domkerk van Utrecht. De peetouders van Friso zijn o.a.: zijn oma, koningin, Juliana, koning Harald van Noorwegen , Christina Barones von der Recke (zus prins Claus) en Axel von dem Bussche. Axel is een goede vriend van prins Claus.
Hij groeide in Laage Vuurche op Kasteel Drakensteyn. Hier groeide hij op in de schaduw van zijn oudere broer. Iets wat hij al vanaf jonge leeftijd niet erg leek te vinden. Als 9-jarige zei hij over zijn broer Willem-Alexander: "Je mag Alex wel in elkaar slaan, maar niet doodslaan, want dan moet ik koning worden." Een uitspraak die in zijn leven nog vaak is aangehaald.
Titel
Friso is geboren als Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg. Volgens de Wet lidmaatschap Koninklijk Huis (uit 2002) heeft Prins Friso had naar zijn huwelijk niet langer de titel Prins der Nederlanden. Wel heeft hij volgens het Koninklijk Besluit van 19 maart 2004 de persoonlijke titel Prins van Oranje-Nassau met het predicaat Koninklijke Hoogheid behouden. Aan hem is bij hetzelfde besluit de erfelijke titel Graaf verleend en is als zijn geslachtsnaam vastgesteld Van Oranje-Nassau van Amsberg. Zijn dochters zijn daarom Gravin van Oranje-Nassau van Amsberg.
Studie
Prins Friso slaagde in 1986 voor het vwo-examen op het Eerste Vrijzinnig Christelijk Lyceum in Den Haag. Van 1986 tot 1988 studeerde Prins Friso Mechanical Engineering aan het College of Engineering van de University of California in Berkeley (Verenigden Staten). Daarna studeerde hij vanaf 1988 luchtvaart- en ruimtevaarttechniek aan de Technische Universiteit Delft. Hij behaalde zijn ingenieursdiploma in 1994. En vanaf 1990 studeerde Prins Friso ook bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Deze studie wist hij in 1995 succesvol af te sluiten met een doctoraal examen. In 1997 studeerde de Prins aan het European Institute of Business Administration (INSEAD) te Fontainebleau (Frankrijk) waar hij zijn MBA behaalde.
Carrière
Na het behalen van zijn MBA gaat hij aan de slag bij firma McKinsey & Company. Vervolgens gaat hij aan de slag bij de investeringsbank Goldman Sachs International in Londen waar hij werkzaam was in de investment banking divisie. Vervolgens was de Prins mededirecteur bij TNO Space in Delft en managing director voor Wolfensohn & Company in Londen. Zijn laatste baan was bij URENCO. Hier werkte hij sinds 1 april 2011 als CFO (Chief Financial Officer) bij URENCO in Stoke Poges, Buckinghamshire, Engeland.
Overige werkzaamheden
Prins Friso was betrokken bij verscheidene innovatieve ondernemingen op het gebied van duurzame energie, medische diensten, duurzame voedsel & landbouw, en technologie (onder andere het MRI Centrum, Rabo Ventures, en Wizz Air). Van 2004 tot 2013 was hij lid van de Raad van Bestuur van Telenet.
Prins Friso ondersteunde verschillende initiatieven om innovatie en techniek te bevorderen, zoals Jet-Net (Jongeren en Technologie Netwerk Nederland), de Stichting Biowetenschappen en Maatschappij en de Stichting Toekomstbeeld der Techniek. Hij was eerder betrokken bij de Stichting De Avond van Wetenschap & Maatschappij, en Witteveen+Bos. Daarnaast bekleden hij maatschappelijke functies. Hij was Erevoorzitter van het Prins Claus Fonds , Lid van het College van Advies van de Stichting Christiaan Huygensprijs en Beschermheer van de Vereniging De Hollandsche Molen
Huwelijk en gezin
Tijdens de uitvaart van Prins Claus verschijnt Mabel Wisse Smit op het toneel. Ze loopt met de familie zelfs mee naar de grafkelder. Er word dan nog gesproken van een goede bekende van de familie. Op 30 juni 2003 word bekend gemaakt dat prins Friso zich verloofd heeft met Mabel. Het stel heeft elkaar leren kennen door Prinses Laurentien. Die Mabel al langer kende. Al snel ontstaat er een rel rond de verloving als blijk dat Mabel contacten heeft gehad met Klaas Bruinsma , een drugcrimineel. Balkendende is boos op het paar omdat hij vind dat ze hem niet volledig hebben verteld over deze contacten en er word er geen toestemming voor het huwelijk gevraagd aan de Staten-Generaal. Dat betekende dat de prins zijn recht op de troon kwijt raakte naar zou huwelijk. Wel behield hij de aanspreektitel koninklijke hoogheid en kreeg de persoonlijke titel prins van Oranje-Nassau en er werd zelf de erfelijke titel graaf van van Oranje-Nassau van Amsberg.
In een televisie-interview aan de vooravond van hun huwelijk gaven Friso en Mabel toe dat ze 'onverstandig' waren geweest om niet volledige openheid van zaken te geven. Het huwelijk ging door. Op 24 april 2004 vond het plaats in de Oude Kerk in Delft onder leiding van dominee Carl ter Linden.
Prins Friso en Prinses Mabel hebben twee kinderen. Op 26 maart 2005 werd Luana, voluit Emma Luana Ninette Sophie, geboren en op 18 juni 2006 Zaria, voluit Joanna Zaria Nicoline Milou. Het gezin woont in Londen.
Vrije tijd
In Londen leidde hij een leven in betrekkelijke anonimiteit, waardoor hij zonder opdringerige pers zich kon ontwikkeling en kon werken aan zijn carrière en ook kon genieten van zijn gezin. In zijn vrije tijd hield hij behalve van skiën ook van duiken en golfen. Helaas heb ik daarvan geen foto gevonden die ik kon plaatsen dus is het een foto van de prins die aan het honkballen is.
Familieman
Als mij een ding opgevallen is als je vrienden hoort dan is het dan hij een echte familieman is. Hij was weinig in het openbaar , maar bij familie gelegenheden was hij , later ook samen met zijn vrouw prinses Mabel, van de partij. En ook Koninginnedag liet hij zich zien , het zei op de achtergrond.
Voor Friso is zijn vader, prins Claus, een belangrijke inspiratiebron geweest. Hij was waarschijnlijk ook degene die Friso heeft aangespoord om zijn eigen weg te gaan en zoveel mogelijk een 'normale' maatschappelijke carrière op te bouwen.
Samen met zijn broer Constantijn was Friso erevoorzitter van het Prins Claus Fonds, dat in 1996 werd opgericht ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van prins Claus. Eens in de twee jaar reikte Friso de Prins Claus Prijs uit. Hij deed dat voor het laatst in 2010. In 2012 nam zijn broer Constantijn zijn plaats in.
Bij de begrafenis van zijn vader op 15 oktober 2002 was te zien dat prins Friso een steun voor zijn moeder was. Een goede vriend (Adam Anders)wist ook te vertellen (in de speciale uitzending van de NOS) dat hij zijn moeder op een speciale manier wist te plagen en dat zij een bijzondere band met elkaar hadden.
Later kreeg hij zelf een gezin en ook daar maakte hij veel tijd voor. In een interview in de Libelle in 2011 zei prins Friso daarover: "En dan werk ik liever ’s avonds nog even, tussen acht en half twaalf, om overdag meer kwaliteitstijd met de kinderen te hebben. En ja, dan heb ik even minder tijd voor sport en het sociale leven. Ik offer het graag op.” , in dat zelfde interview vertelde hij over vakantie: "Voor ons is het belangrijkst: de tijd samen doorbrengen. Spelletjes doen, boeken lezen en dagtochtjes maken. Maar om eerlijk te zijn, we doen tijdens vakanties niet zo veel meer dan echt samen zijn."
Op 17 februari 2012 maakte een lawine een einde aan het zorgeloze leven. Na 1,5 jaar coma overleed prins Friso op 12 augustus 2013 in Den Haag, Paleis Huis den Bosch.
Het televisieprogramma BlauwBloed maakte een mooi filmpje over het leven van prins Friso bekijk hem HIER.
Hieronder de speciale uitzending van de NOS van maandagavond 12 augustus 2013
Vandaag is prins Friso in Lage Vuurche in besloten kring bergraven. Rond drie uur vertrok de stoet met familie en vrienden vanaf kasteel Kasteel Drakensteyn naar de Stulpkerk voor de begrafenisdienst. Prinses Mabel liep met prinses Beatrix voorop tussen hun in liepen de gravinnen Luana en Zaria. De volwassenen waren in het zwart gekleed , maar de kinderen (Luana , Zaria , Amalia , Alexia , Ariane , Eloise , Claus Casimir en Léonore) waren in het wit gekleed.
HANDOUT / ANP / KOEN VAN WEEL / EDITORIAL USE ONLY.
De dienst werd door dominee Carel ter Linde geleid. Hij is een goede bekende en leidde o.a. ook de huwelijksdienst van Prinses Mabel en Prins Friso. In de dienst werden persoonlijke herinneringen op gehaald. Zo sprak Carl van de Linden (zie de onderstaande beelden van de NOS) over hoe direct en spontaan hij kon zijn en hoe belangrijk vrienden en familie voor hem waren en andersom en haalde ook prins Constantijn persoonlijke herinneringen op. Gravin Luana had een liedjes gemaakt wat werd gedraaid. In de dienst werden klassieke religieuze liederen gespeeld/gezongen , o.a. Het lied 'Licht dat ons aanstoot in de morgen' , onder begeleiding van het Residentie Kamerkoor , maar ook moderne nummers. Zo werd het nummer ‘Dat ik je mis’ door zangeres Maaike Ouboter gezongen. Aan het einde van de dienst sprak predikant en familievriend Huub Oosterhuis de zegen uit.
Na de kerkdienst luidden de kerkklokken twee minuten, waarna de aanwezigen naar de begraafplaats gingen. De kist werd van de kerk naar het graf gedragen door koning Willem-Alexander, prins Constantijn en vier vrienden van Friso.
Onder die vrienden was de Australiër Adam Anders, die eerder deze week in een uitzending van de NOS vertelde over zijn vriendschap met prins Friso. Ook Friso's studievriend Lodewijk Beijst, die getuige was bij zijn huwelijk, droeg de kist. De andere twee dragers waren studievriend Pieter Leyssius en Robert Dicke, een vriend van de middelbare school.
De NOS had toestemming op de volgende beelden namens de familie te delen:
Uit respect voor de privacy van de familie heb ik besloten alleen de beelden te linken/te gebruiken die met medewerking van de familie tot stand zijn gekomen. Ik zeg hiermee niet dat beelden van andere websites zonder toestemming zijn maar van deze weet ik dat de familie daar toestemming voor heeft gegeven!
Op maandag 12 augustus is Prins Friso overleden aan de gevolgen van de hersenbeschadiging die hij opliep tijdens het skiongelijk op 17 februari 2012.
Het RVD bericht
Communiqué van de Rijksvoorlichtingsdienst
Zijne Majesteit de Koning deelt met groot leedwezen mede dat vanochtend Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Johan Friso Bernhard Christiaan David, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg op Paleis Huis ten Bosch in Den Haag is overleden op 44-jarige leeftijd. Prins Friso is overleden aan complicaties die zijn opgetreden ten gevolge van de hersenbeschadiging veroorzaakt door zuurstoftekort bij zijn ski-ongeval op 17 februari 2012 in Lech, Oostenrijk.
Na behandeling op de intensive care van het Landeskrankenhaus in Innsbruck werd de Prins begin maart 2012 overgebracht naar het Wellington ziekenhuis in zijn woonplaats Londen. Sinds november 2012 vertoonde Prins Friso tekenen van zeer gering bewustzijn ("minimal consciousness"), een toestand waarin zich sindsdien geen veranderingen hebben voorgedaan. Begin juli 2013 werd hij overgebracht naar Paleis Huis ten Bosch.
De Koninklijke Familie dankt allen die voor Prins Friso hebben gezorgd zeer hartelijk voor de uitstekende en toegewijde verzorging.
Foto's die vrijgegeven zijn. (Eerste twee zijn woensdag 15 augustus vrij gegeven de laatste gelijk met persbericht. Adam Anders is een goede vriend van Prinses Mabel en Prins Friso.)
Minister president Rutte was nog op vakantie. Wel reageerde hij schriftelijk op het overlijden van de prins. Ook kwam de minsiter president een dag eerder terug van vakantie dan gepland
In een eerste reactie noemde minister-president Rutte het overlijden van Prins Friso ‘intens verdrietig’. ‘Ondanks alles komt dit nieuws toch als een schok. Prins Friso was pas 44 jaar oud en stond tot aan het skiongeluk, nu ruim anderhalf jaar geleden, midden in het leven. Voor Prinses Mabel en hun twee dochters Luana en Zaria moet het nauwelijks te bevatten zijn dat zij nu definitief verder moeten zonder hun man en vader. Bij hen zijn onze gedachten nu in de eerste plaats.’
‘Ook voor Prinses Beatrix is het verlies onbeschrijflijk groot. Een kind dat overlijdt, is het allerergste dat een ouder kan overkomen. Koning Willem-Alexander, Koningin Máxima, Prins Constantijn en Prinses Laurentien verliezen een broer en zwager die veel voor hen betekende. Ook voor hen is dit een zwarte en droevige dag.’
‘Het belangrijkste dat ik op dit moment, zo kort na het overlijden van de Prins, tegen Prinses Mabel en tegen de rest van de familie wil zeggen, is dat heel Nederland intens meeleeft en dat wij hen veel sterkte en kracht toewensen in deze moeilijke en verdrietige tijd.’
‘Prins Friso blijft in onze gedachten als een man met een brede belangstelling die zijn veelzijdige talenten altijd in dienst heeft gesteld van de samenleving. Professioneel en gepassioneerd, dat was zijn stijl. Wij herdenken Prins Friso met het diepste respect.’
.jpg)
.jpg)
